Erkek Soprano Nedir? Sesin Zirvesine Çıkmak mı, Yoksa Çıldırmak mı?
Hadi bir düşünelim. Klasik müzik dinleyen, güzel bir akşam konserine giden ya da bir opera salonunda gözleri parlayan sanatçılara hayran kalan biri misiniz? Evet, doğru duydunuz, ben de o insanlardanım. Ama işin garip tarafı şu: Genelde opera sahnelerinde öne çıkan soprano sesleri ne kadar etkileyici olsa da, bu seslerin bir kısmı kadınlara ait, doğru. Peki ya bir erkek soprano? Hadi gelin, bu işin ne olduğunu, neyi temsil ettiğini ve tabii ki neden şaşırtıcı bir şekilde eğlenceli olduğunu birlikte keşfedelim. Ve evet, ben de bu konuda size bayağı bir espri yapacağım, çünkü gündelik hayatta da bazen fazla derin düşünmem gerekiyor, neyse ki sesim soprano olmaktan uzak.
Erkek Soprano Nedir? Hadi Gerçekten Anlatalım
İlk başta biraz ciddi olalım (ama sadece biraz): Erkek soprano, operada veya korolarda en yüksek sesleri çıkarabilen erkek sanatçılara denir. “Yani, erkekler de soprano şarkı söyleyebilir mi?” dediğinizi duyar gibiyim. Evet, söyleyebilirler, üstelik bir hayli başarılı olabilirler de. Bu, biraz doğaüstü bir şey gibi görünüyor, değil mi? Hani bir erkek sesi, sanki soprano seviyesinde takılacak kadar yüksek olabilir mi? Diye düşündüğünüzde, “Olmaz!” diyorsunuz. Ama işin gerçeği, evet, olabilir.
Bir erkek soprano, cinsiyetine ve fiziğine rağmen, kadın sopranolar kadar ince, tiz ve hatta baştan çıkarıcı bir sesle şarkı söyleyebilir. Tabii bu, her erkek için geçerli değil. Yani, sen kalkıp “Ben de bari biraz bağırayım da soprano olacağım,” diye düşünme. O kadar kolay değil.
Erkek Soprano Olmak Mümkün mü?
Beni tanıyorsanız, İstanbul’dan İzmir’e taşındığımda bile hâlâ “Mikrofonu kırdım, sesim ne kadar tiz!” gibi şakalarla güldüğümü biliyorsunuzdur. Ama bir erkek soprano olmak için o kadar basit değil. Biraz anatomiyi anlamamız lazım. Erkek soprano olabilmek, ses tellerinin özellikleriyle ilgilidir. Çoğu erkek, genellikle bariton, tenor gibi daha derin ses tonlarına sahipken, bazı nadir kişiler (daha doğrusu bu, gerçekten nadir bir şeydir) doğuştan gelen ses özellikleriyle soprano seviyesine kadar çıkabilir. Tabii bu özellikler bir operacıda, çok yıllar süren eğitimlerle gelişebilir.
Sıra bende mi? Şu an bağırarak “DOOOO” demek istiyorum ama sesim, daha çok duvarın çarpmasından kaynaklanıyor gibi. Neyse, ciddi olalım.
Erkek Soprano ile Tanınan Ünlüler
Hadi biraz da ünlülere bakalım. Erkek sopranoları tanımadan, konuyu daha iyi anlamamız zor olur. En ünlülerinden biri, castrato tarzını benimsemiş olan ve birçok insanın ağızlarında “Vay canına!” dedirten Farinelli’dir. Ancak, castrati terimi, 18. yüzyılda erkek çocuklarının seslerini soprano seviyesinde tutabilmek için kısırlaştırılmasını ifade eder. İşin gerçeği, Farinelli gibi castrati sopranolar, sadece operanın zirvesinde değil, aynı zamanda dönemin kültüründe de öne çıkan birer figürdü.
Bugünse, castrato kullanımı yasaklanmış olsa da, bazı erkekler soprano seviyesinde şarkı söyleyebilirler. Bu arada, kendimi düşünerek diyorum ki; ben bir opera sahnesinde “Yüksek sesle, derinden!” diye bağırırken herkesin gözlerinin kamaşacağını düşünmüyorum. Ama hey, ben de şarkı söyleyebilirim, değil mi? Belki de bir soprano olurum, kim bilir…
Erkek Soprano: Hadi Bunu Biraz Mizahi Anlatayım
Bir düşünün: Arkadaş grubunuzla oturuyorsunuz, kahvenizi yudumlarken bir anda bir arkadaşınız “Bana da bir şarkı söylesene” diyor. Tabii, o sırada en sevdiğiniz şarkıyı söyleyip, rahatça tavrınızı takınıyorsunuz. Ama sonra bir şey fark ediyorsunuz, sesinizin o kadar tiz olduğunu kimse beklemiyordu. İşte tam bu noktada “Erkek soprano nedir?” sorusunu gündeme getiren biri çıkıp, “Vay be, sen soprano olabilirsin!” diyor. Tabii siz de hemen, “Hayır, sadece normalde tiz bir sesim var,” diye açıklama yapıyorsunuz, ama zaten açıklamalar fazla. Durumu kurtarmak için şarkıya başladığınızda, herkesin gülmeye başladığını fark ediyorsunuz.
Bir gün, hiç beklemediğiniz bir anda şarkı söylediğinizde, birinin “Sen soprano musun?” diye sorması gerçekten ilginç bir an olabilir. O an “Hayır, ben yalnızca yüksek sesle şarkı söylemeyi seviyorum,” diyorsunuz. Ama işin gerçeği, biraz kafa karıştırıcı bir şey: Yüksek sesle şarkı söylemek, soprano olmanın neresinde?
Erkek Soprano Olmanın Zorlukları
Şimdi gerçeklerden konuşalım. Erkek soprano olmak, hayatın size sunduğu en kolay şey değil. Yani, soprano olmak demek, ses tellerinizi oldukça eğitmeniz anlamına gelir. Bir de erkeklerin çoğu, özellikle 20’li yaşların başındaki insanlar, seslerinin derinliğine alışmışlardır. “Ben zaten Bariton’um, ne gerek var?” diyen tipik bir erkek sesi ile soprano arasında uçurum var. Ama belki de bazı erkekler, daha fazla erkek soprano görmek istiyordur, kim bilir?
Erkek Soprano Olmanın Yararları
Tabii, her şeyin bir avantajı da vardır. Erkek soprano olmak, tam anlamıyla çok dikkat çekici bir şey. Hani herkesin sıradan bir şarkı söylediği bir ortamda, bir anda tiz bir sesle yüksek bir nota çıktığınızda, etrafınızdakilerin şaşkın bakışlarını görmek, o hissi yaşamadan bile nasıl bir eğlence olduğunu hayal edebilirsiniz. Evet, herkesin şarkı söyleme yeteneği yoktur ama erkek soprano olmak da gerçek bir yetenek ve cesaret işidir.
Erkek Soprano Olmak İsteyenlere Tavsiyeler
Eğer siz de bir erkek soprano olmak istiyorsanız, sadece eğlenceye odaklanmayın. Ses eğitimi, doğru teknikle yapılmalı. Ve en önemlisi, aşırıya kaçmamak lazım. Aksi takdirde, bir an “Erkek soprano nedir?” sorusunu sorarken bir de bakarsınız ki ses telleriniz zarar görmüş.
Sonuç: Erkek Soprano Bir Efsane mi, Gerçek mi?
Erkek soprano olmak, teknik bilgi, sabır ve çok çalışma gerektiriyor. Yani öyle bir anda soprano olmuyoruz. Ama bu demek değil ki, biraz uğraşıp tiz bir sesle herkesin dikkatini çekmeye çalışan insan olamayız. Eğlenceli olabilir, belki de bir arkadaşınızın “Kardeşim, sen soprano olmalısın” demesiyle işe başlayabilirsiniz. Kim bilir, belki de önümüzdeki günlerde opera sahnesinde en yüksek notayı bağırırken kendinizi bulursunuz.
Bence bu iş, sadece sesin yüksekliğiyle değil, cesaretle ilgili bir mesele. Peki ya siz, bir erkek soprano sesi duymak ister misiniz? Gerçekten eğlenceli bir deneyim olabilir, diye düşünüyorum.
Kilichalibranda okurlarıyla “Erkek soprano nedir” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!